Bron: courtfool.info/nl

Stem nog wijzer!

Rudo de Ruijter

Verkiezingstijd. De politici beloven weer van alles om onze stem te verkrijgen. En meteen nadat we gestemd hebben, gaan ze met elkaar onderhandelen om een meerderheidscoalitie te vormen. Dan blijken hun verkiezingsbeloftes weinig meer als punten die weggestreept kunnen worden om met twee of drie partijleiders tot een regeerakkoord te komen.

Dus we kunnen er 100 procent zeker van zijn, dat we bedrogen uit zullen komen. Òf we stemmen voor een meerderheidspartij die na de verkiezingen ineens een ander programma nastreeft, of voor een minderheidspartij die niets heeft in te brengen.

 Hier zit uiteraard iets fout. Ons wordt wijs gemaakt, dat dit democratisch is, maar het vormen van meerderheidscoalities is het tegenovergestelde. In de Nederlandse grondwet is het zelfs in strijd met artikel 67.3, die zegt dat de leden van het parlement NIET in opdracht van anderen mogen stemmen. (Stemmen zonder last. [1]) Daar hebben de partijbazen lak aan. In een coalitie gaat het om macht. Kamerleden moeten gehoorzamen en stemmen zoals hun wordt opgedragen. Anders valt de meerderheid weg.

In Nederland bestaat de Tweede Kamer uit 150 leden. De bedoeling is natuurlijk, dat zij een afspiegeling van het volk vormen. Zo kunnen zij bij de bespreking van wetsvoorstellen alle belangen en zienswijzen op tafel brengen. Alleen zo kun je zorgvuldig besluiten nemen.

 

Bij een coalitie worden de belangrijkste besluiten voor de regeerperiode door twee of drie partijleiders genomen. Dat gebeurt gelijk na de verkiezingen in torentjes en achterkamertjes, achter gesloten deuren. Met geven en nemen bepalen ze over welke punten ze het eens kunnen worden. Alle andere problemen worden buiten de agenda gehouden.

Hierdoor is onze politiek vooral gericht op oppervlakkige problemen en oppervlakkige oplossingen. "Als de pensioenfondsen te weinig geld hebben, moet het volk maar langer werken". Of, "als de overheid te weinig geld heeft, dan moet het volk de broekriem maar aanhalen". Het is politiek simplisme met een zekere minachting voor al degenen die erdoor getroffen worden. Voor diepgaande anlyse van structurele problemen en het verhelpen van de oorzaken is in coalitieland geen ruimte.

 

 Wanneer partijleiders bepalen hoe de kamerleden moeten stemmen, dan heeft het voor die laatsten geen zin zich te verdiepen in de teksten waarover ze stemmen. Dat heeft grote gevolgen. Zo werd bijvoorbeeld in 2012 het Europees Stabiliteits Mechanisme (ESM) goedgekeurd. Van de kamerleden, die aan het (schijn-)debat meededen, bleek geen enkele de tekst zorgvuldig gelezen te hebben. [2] Ze kletsten maar wat uit hun nek en regen het ene verzinsel na het andere aan elkaar. [3] Het gevolg is, dat deze ESM nu vrijelijk, ongelimiteerd en zonder enige controle of verantwoording op elk moment miljarden uit onze schatkist op kan eisen. In principe zou dat dan moeten zijn om in alle stilte banken en financiers te kunnen redden die in het euro-moeras verzuipen, maar ook als de ESM-medewerkers ons belastinggeld in hun zak steken, kunnen ze volgens de tekst van het verdrag niet vervolgd worden. [4]

 

Het is dus hoog tijd, dat we weer teruggaan naar parlementsleden die het hele volk vertegenwoordigen en die gebruik maken van hun recht om wetsvoorstellen te doen en die zich verdiepen in alle wetsvoorstellen waarover ze stemmen. Weg met de coalities!

Hoe stemmen?

Als er weer een coalitie komt, zullen de coalitiepartners zich bezig gaan houden met een programma, waar niemand voor gestemd heeft. Dat bevat uitsluitend punten waarover zij het onderling eens zijn geworden. De andere partijen worden buiten spel gezet en zitten voor spek en bonen in het parlement. (Nou ja, bij wijze van spreken dan. Spek en bonen zullen bij kamerleden niet vaak op het menu staan.)

Als we willen, dat er een parlement komt dat zich met alle problemen in het land bezig houdt, moeten we coalitievorming zien te verhinderen. We moeten de macht zo veel mogelijk over alle partijen verdelen en de grootste partijen zo klein mogelijk maken. Geef je stem dus niet aan een grote partij, maar stem bij voorkeur op één van de kleinere partijen

Stemmen in Nederland

Stemmen in Nederland gaat nog steeds niet echt geweldig. We zijn er weliswaar in geslaagd de stemcomputer te verbannen, waarmee de uitslagen manipuleerbaar en oncontroleerbaar waren, maar met de huidige methode zijn we er nogsteeds niet.

Er bestaan twijfels over het computerprogramma, waarmee de stemuitslagen getotaliseerd worden. Al in 2011 was een lek in de beveiliging geconstateerd, maar twee software-bedrijven, die sindsdien door de kiesraad zijn ingeschakeld om de zaak te onderzoeken, zouden geen reden gevonden hebben om het programma aan te passen. Nu de twijfels over de veiligheid van dit programma openbaar zijn geworden, heeft minister Plasterk besloten, dat het programma bij de komende verkiezingen niet gebruikt zal worden. Alle resultaten zullen met de hand verwerkt worden. Volgens de kiesraad heeft inmiddels een derde IT-bedrijf, FOX-IT, opdracht gekregen het programma te onderzoeken.

 

Transparantie

De stemuitslagen moeten transparant zijn. [5] Dat is een vereiste om ze als eerlijk en betrouwbaar te kunnen bestempelen. De burgers hebben zelf het recht en de plicht om te controleren of de stemuitslagen van de stemlokalen foutloos in de totaaluitslagen worden opgenomen. Je hebt dus het recht even voor sluitingstijd van het stemlokaal naar binnen te gaan en als toeschouwer de tellingen in de gaten te houden.  De resultaten zou je later moeten kunnen vergelijken met publikaties in de krant of op het internet. Maar nee, juist de enige uitslagen, die je als burger moet kunnen controleren worden meestal niet gepubliceerd. [6] Daarvoor zul je dan speciaal naar je gemeentehuis moeten gaan om inzage te vragen. De regering doet niet echt moeite om de resultaten transparant te maken.

Is het misschien een idee voor de kiesraad om de uitslagen van alle stemlokalen overzichtelijk te publiceren op www.kiesraad.nl ? De kiesraad is per slot van rekening het centrale stembureau. Voor de burgers is dit de logische plek waar alle resultaten te vinden zouden moeten zijn. En publikatie op deze site is tevens een uitstekend middel om potentiële sjoemelaars in het land tegen te werken.

Toelichtingen

[1] Stemmen zonder last, zoals de grondwet verordent, was misschien niet direct gericht op het waarborgen van het democratisch functioneren van het parlement. Het woord democratie komt in onze grondwet niet voor. Toen de orangisten in 1815 onze grondwet schreven was het goed denkbaar, dat parlementsleden op enig moment zouden samenspannen om de macht van de koning in te perken. Koningen en keizers waren in die tijd gewend te doen en laten wat ze wilden en Willem van Oranje bleek geen uitzondering. Artikel 67.3 zou (mede) tot doel gehad kunnen hebben zulk samenspannen te verhinderen. De coalities van nu hebben lak hebben aan dit artikel, en spannen samen om de minderheid hun stem in de besluitvorming te ontnemen.

[2] Het betrof een debat om de schijn van democratische besluitvorming op te houden. Het werd pas gehouden nadat Minister Jan Kees de Jager - die zelf ook de tekst niet bleek te begrijpen - 2/3 van de kamerleden had weten over te halen om vóór te stemmen. (Die 2/3 meerderheid was nodig, omdat het ESM-verdrag in strijd is met onze grondwet.)

[3] http://www.courtfool.info/nl_ESM_Hoogverraad_in_het_parlement_1.htm

[4] http://www.courtfool.info/nl_ESM_de_nieuwe_Europese_dictator.htm

[5] Zie GUIDELINES AND EXPLANATORY REPORT van de CODE OF GOOD PRACTICE IN ELECTORAL MATTERS, Adopted by the Venice Commission at its 52nd session (Venice, 18-19 October 2002), sectie 3.2, art xiii en xiv

[6] Uitslagen worden doorgaans gepubliceerd per stembureau. Een stembureau omvat meestal meerdere stemlokalen.